به گزارش سرویس‌خبری مهر، طی هفته‌های گذشته، وقوع چند حمله مسلحانه و اقدام تروریستی در نقاط مختلف سیستان‌وبلوچستان، بار دیگر ضرورت توجه جدی به امنیت نیروهای انتظامی، نظامی و مدافعان امنیت در این استان مرزی را مطرح کرده است؛ حوادثی که از حمله به گشت‌های انتظامی و خودروهای پلیس تا انفجار بمب کنار جاده‌ای و ترور افراد در مقابل منزل را دربرمی‌گیرد و در میان قربانیان آن، نام دو بانوی خدمتگزار نیز به چشم می‌خورد.
مرور اخبار منتشرشده نشان می‌دهد دامنه این حملات تنها به نیروهای حاضر در مأموریت‌های عملیاتی محدود نمانده و حتی افرادی که در حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی و بسیج فعالیت می‌کنند نیز هدف قرار گرفته‌اند؛ موضوعی که ضرورت بازنگری در تدابیر حفاظتی و شناسایی تهدیدها پیش از وقوع حادثه را دوچندان می‌کند.
از شهادت نیروهای گشت تا ترور در مقابل منزل
یکی از حوادث گزارش‌شده در ۱۷ شهریورماه ۱۴۰۵ در منطقه پارود شهرستان راسک رخ داد که در جریان آن عبدالرئوف اسحاقی، فرمانده حوزه مقاومت بسیج پارود، به شهادت رسید. در ۱۳ مهرماه نیز واحد گشت انتظامی پاسگاه نوکجو در محور بمپور به ایرانشهر هدف حمله مسلحانه قرار گرفت. در این حمله استوار دوم امیرحسین قاسمی و گروهبان یکم نظام دست‌گشاده به شهادت رسیدند و یک نفر دیگر از کارکنان انتظامی مجروح شد. مأموران در زمان حمله در حال گشت‌زنی و تأمین امنیت مردم بودند.
سه روز بعد، در ۱۶ مهرماه، گشت یگان تکاوری نصرت‌آباد در محور مواصلاتی لخشک زاهدان هدف حمله افراد مسلح قرار گرفت و ستوان سوم وحید عنایت به شهادت رسید.
در ۱۷ مهرماه نیز انفجار بمب کنار جاده‌ای در محور چشمه‌زیارت زاهدان، خودروی انتظامی را هدف قرار داد. در این حادثه دکتر نصرت افتخاری، معاون فرهنگی و اجتماعی فرماندهی انتظامی استان سیستان‌وبلوچستان، به شهادت رسید؛ بانویی که برای مشارکت در مردم‌یاری و رسیدگی به مسائل اقوام و طوایف حاشیه زاهدان به منطقه اعزام شده بود.
اما یکی از تلخ‌ترین حوادث این بازه در ۲۲ مهرماه در شهرستان مرزی مهرستان رخ داد؛ جایی که افسانه عقیلا، فرمانده حوزه خواهران شهیده افضل مهرستان، در پی تیراندازی افراد مسلح مقابل منزل خود به شهادت رسید. ترور این بانوی خدمتگزار در حالی رخ داد که تنها ساعاتی پیش از آن، خبر حمله مسلحانه به خودروی پلیس در همین شهرستان و شهادت یکی از مأموران انتظامی پس از انتقال به بیمارستان منتشر شده بود.
در ادامه این حوادث، ۲۲ آبان‌ماه نیز استوار دوم محمدامین کندی، از کارکنان انتظامی شهرستان خاش، پس از پایان شیفت خدمت و در مسیر بازگشت به منزل، هدف تیراندازی افراد مسلح ناشناس قرار گرفت و به شهادت رسید. این حادثه بار دیگر نشان داد که تهدید علیه نیروهای حافظ امنیت می‌تواند حتی خارج از ساعات رسمی خدمت و در مسیر زندگی روزمره آنان نیز ادامه داشته باشد.
وقتی زنان نیز هدف حمله قرار می‌گیرند
شهادت دکتر نصرت افتخاری و افسانه عقیلا در فاصله‌ای کوتاه، وجه نگران‌کننده دیگری از حوادث اخیر را آشکار می‌کند؛ زنانی که هر یک در جایگاه مسئولیت اجتماعی و امنیتی، برای خدمت به مردم فعالیت می‌کردند و در دو حادثه جداگانه هدف حمله قرار گرفتند.
یکی در مسیر انجام مأموریت اجتماعی و ارتباط با اقوام و طوایف حاشیه زاهدان، قربانی انفجار بمب کنار جاده‌ای شد و دیگری در مقابل منزل خود هدف تیراندازی قرار گرفت. این حوادث نشان می‌دهد که دامنه خشونت به نیروهای عملیاتی محدود نمانده و حتی زنان فعال در عرصه خدمت‌رسانی و امنیت نیز از حملات مسلحانه در امان نیستند.
هدف قرار دادن زنان خدمتگزار، فارغ از جایگاه و مسئولیت آنان، پرسش‌های جدی درباره شیوه انتخاب اهداف از سوی مهاجمان و میزان بی‌اعتنایی آنان به امنیت و جان انسان‌ها ایجاد می‌کند. چنین اقداماتی باید با پیگیری دقیق قضایی و شناسایی همه عوامل دخیل در آن مواجه شود.
برخورد قاطع؛ از عاملان مستقیم تا شبکه‌های پشتیبان
تکرار حملات در شهرستان‌های مختلف استان، ضرورت برخورد جدی و هدفمند با عوامل این اقدامات را یادآور می‌شود. برخورد با عاملان مستقیم حملات، هرچند ضروری است، نباید به پایان پرونده محدود شود؛ بلکه شناسایی شبکه‌های پشتیبان، مسیرهای تأمین سلاح و مهمات، منابع مالی، محل‌های اختفا و افرادی که در انتقال اطلاعات یا تسهیل عملیات نقش دارند نیز باید در دستور کار دستگاه‌های مسئول قرار گیرد.
در این مسیر، همکاری اطلاعاتی و عملیاتی میان دستگاه‌های امنیتی و انتظامی، تکمیل پرونده‌های قضایی و پیگیری قانونی عوامل و پشتیبانان حملات اهمیت ویژه‌ای دارد. هدف باید جلوگیری از تکرار حوادث و برقراری امنیت پایدار باشد؛ نه صرفاً واکنش پس از هر حمله.
در کنار برخورد قضایی، رعایت تدابیر حفاظتی نیز ضرورتی انکارناپذیر است. ارزیابی مستمر سطح تهدید، توجه به امنیت مأموریت‌ها و تردد نیروهای در معرض خطر، تقویت سازوکارهای پشتیبانی و امدادرسانی و بررسی آسیب‌پذیری‌های احتمالی می‌تواند در کاهش خطر و پیشگیری از حوادث مشابه مؤثر باشد. تجربه حمله به مأموران پس از پایان شیفت کاری در خاش و ترور فرمانده حوزه بسیج خواهران در مقابل منزلش، اهمیت توجه به امنیت نیروها را حتی خارج از محل خدمت و ساعات مأموریت برجسته می‌کند.
امنیت مرزها با ایثار نیروها و همراهی مردم حفظ می‌شود
سیستان‌وبلوچستان استانی مرزی با گستره جغرافیایی وسیع و مناطق دور است. در چنین شرایطی، نیروهای انتظامی، مرزبانی و دیگر مدافعان امنیت، با حضور مستمر در مناطق عملیاتی و مرزی، مسئولیت دشوار حفاظت از امنیت مردم و صیانت از مرزهای کشور را برعهده دارند.
بسیاری از این نیروها در شرایط سخت اقلیمی، دوری از خانواده و مخاطرات مأموریت، وظیفه خود را انجام می‌دهند تا مردم در شهرها و روستاها زندگی عادی و امنی داشته باشند و مرزهای کشور از گزند تهدیدها مصون بماند. شهادت نیروهایی که در جریان گشت‌زنی، انجام مأموریت یا حتی در مسیر بازگشت به خانه هدف حمله قرار گرفته‌اند، یادآور هزینه‌ای است که برای حفظ امنیت کشور پرداخت می‌شود.
این واقعیت را نباید فراموش کرد که امنیت مرزها صرفاً یک مفهوم نظامی نیست؛ امنیت مرز یعنی امکان زندگی، تحصیل، کسب‌وکار و آرامش خانواده‌هایی که در شهرها و روستاهای مرزی سکونت دارند. نیروهایی که در این مناطق خدمت می‌کنند، با فداکاری خود در حفظ این امنیت سهم دارند و جان‌باختن آنان در مسیر انجام وظیفه، مسئولیت دستگاه‌های متولی را برای حفاظت بهتر از نیروهای مستقر در مرزها سنگین‌تر می‌کند.
در عین حال، نباید اقدامات گروه‌های مسلح را به مردم شریف سیستان‌وبلوچستان یا جامعه بلوچ تعمیم داد. مردم این استان نیز از قربانیان ناامنی‌اند و مشارکت بزرگان محلی، معتمدان، نخبگان و شهروندان در شناسایی تهدیدها و تقویت همبستگی اجتماعی می‌تواند پشتوانه مهمی برای امنیت پایدار باشد.
امنیت نیروهای حافظ امنیت، مطالبه‌ای جدی است
آنچه از کنار هم قرار گرفتن این حوادث به دست می‌آید، ضرورت عبور از واکنش‌های مقطعی و اتخاذ رویکردی پیشگیرانه و مستمر در تأمین امنیت استان است. شهادت مأموران انتظامی، نیروهای بسیجی و زنان خدمتگزاری که در عرصه‌های اجتماعی و امنیتی فعالیت می‌کردند، نباید صرفاً در قالب خبرهای جداگانه باقی بماند؛ بلکه باید به ارزیابی دقیق تهدیدها، تقویت حفاظت از نیروها و پیگیری همه‌جانبه پرونده‌ها منجر شود.
مردمی که امنیت و آرامش خود را مدیون حضور نیروهای حافظ امنیت در شهرها، روستاها و مرزهای کشور هستند، انتظار دارند عاملان این حملات شناسایی و با آنان برخورد قانونی و قاطع شود. در کنار آن، لازم است تدابیر حفاظتی متناسب با سطح تهدید تقویت شود تا نیروهایی که برای حفظ امنیت مردم و مرزهای ایران از جان خود می‌گذرند، تا حد امکان از حمایت و حفاظت لازم برخوردار باشند.
حفظ امنیت سیستان‌وبلوچستان، هم به برخورد مؤثر با گروه‌های مسلح و شبکه‌های پشتیبان آنان نیاز دارد و هم به پیشگیری، تقویت توان عملیاتی و اطلاعاتی و اعتماد و همراهی مردم. خون نیروهایی که در این مسیر جان خود را از دست داده‌اند، اهمیت این مسئولیت را بیش از پیش یادآوری می‌کند.
