محدودیت‌های تجاری اخیر میان پاکستان و ایران، در کمتر از یک هفته بازار گاز مایع (LPG) پاکستان را با بحران عرضه و افزایش چشمگیر قیمت‌ها مواجه کرده است؛ بحرانی که بهای این سوخت پرمصرف را در برخی مناطق کشور به حدود دو برابر نرخ رسمی رسانده و نگرانی‌ها درباره گران‌فروشی و احتکار را افزایش داده است.
به گزارش سرویس بین الملل خبرآنی از اسلام آباد، بر اساس گزارش روزنامه «داون» در ۲۱ اکتبر، قیمت هر کیلوگرم گاز مایع در بازار آزاد مناطق ایالت‌های پنجاب و خیبرپختونخوا به حدود ۵۰۰ روپیه و در مناطق سردسیر و کوهستانی به ۶۰۰ روپیه رسیده است؛ در حالیکه نرخ رسمی اعلام‌شده از سوی سازمان تنظیم مقررات نفت و گاز پاکستان (OGRA) برای ماه اکتبر، ۲۷۹ روپیه به ازای هر کیلوگرم بوده است.
در نتیجه این افزایش، قیمت سیلندر خانگی ۱۱٫۸ کیلوگرمی LPG نیز از نرخ رسمی حدود ۳ هزار و ۳۵۰ روپیه به حدود ۶ هزار روپیه در پنجاب و خیبرپختونخوا و ۷ هزار و ۲۰۰ روپیه در مناطق کوهستانی رسیده است.
محدودیت‌های مرزی و اختلال در واردات از ایران
دولت پاکستان از ۱۷ اکتبر، تجارت از گذرگاه‌های رسمی گبد–ریم‌دان و تفتان با ایران را متوقف کرد. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که ایران یکی از منابع مهم تأمین LPG پاکستان محسوب می‌شود و بخش قابل‌توجهی از نیاز وارداتی این کشور از مسیر‌های زمینی ایران تأمین می‌شود.
روزنامه داون در گزارشی در ۱۹ اکتبر نوشت: لغو معافیت‌های مربوط به واردات از ایران نیز اختلال در جریان تجارت را تشدید کرده و بیش از ۴۵۰۰ تن LPG در سمت ایرانی مرز گرفتار شده است. فعالان این صنعت اعلام کرده‌اند که قیمت هر کیلوگرم گاز مایع تنها طی یک آخر هفته حدود ۱۰۰ روپیه افزایش یافته است.
بر اساس گزارش‌های منتشر شده، پاکستان روزانه حدود ۴ هزار تا ۴۵۰۰ تن LPG مصرف می‌کند که این میزان در اوج زمستان به ۶ هزار تا ۷ هزار تن می‌رسد. تولید داخلی روزانه حدود ۲ هزار تا ۲۵۰۰ تن است و بخش مهمی از کسری از طریق واردات تأمین می‌شود.
هر چند در ۲۱ اکتبر گزارش‌هایی از بازگشایی نسبی مرز‌ها برای صادرات پاکستان منتشر شد، واردات از ایران همچنان با محدودیت مواجه بود و نگرانی درباره تداوم کمبود عرضه LPG ادامه داشت.
وزیر نفت پاکستان: با گران‌فروشان برخورد می‌شود
علی پرویز ملک، وزیر نفت پاکستان در یک برنامه تلویزیونی ضمن تأکید بر اقدامات دولت برای مدیریت بازار گاز مایع هشدار داد که با فروشندگانی که قیمت‌های غیرمتعارف مطالبه می‌کنند و از شرایط بازار برای کسب سود نامتعارف بهره می‌برند، برخورد خواهد شد.
او اعلام کرد که دولت قصد دارد مستقیماً برای واردات «ال پی جی» اقدام کند و با افزایش عرضه، زمینه کاهش قیمت‌ها را فراهم سازد. به گفته وزیر نفت، انتظار می‌رود آثار اقدامات دولت طی دو تا سه روز در بازار نمایان شود.
نگرانی از احتکار و افزایش مصنوعی قیمت‌ها
هم‌زمان با افزایش قیمت‌ها، دولت پاکستان نسبت به احتمال احتکار و ایجاد کمبود مصنوعی در بازار نیز هشدار داده است. بر اساس گزارش داون در ۱۸ اکتبر، بخش نفت دولت با اشاره به نگرانی‌ها درباره برداشت نامنظم محموله‌های وارداتی از پایانه‌های LPG، از نهاد‌های نظارتی خواسته بود برای جلوگیری از احتکار و تضمین عرضه با نرخ‌های مصوب اقدام کنند.
افزایش تقریباً دوبرابری قیمت گاز مایع در فاصله‌ای کوتاه، بار مالی قابل‌توجهی بر خانوار‌هایی تحمیل کرده است که برای پخت و پز و گرمایش به این سوخت وابسته‌اند؛ به‌ویژه در مناطق دورافتاده و سردسیر که دسترسی به شبکه گاز طبیعی محدود است.
