مناقشه حجاب در جمهوری آذربایجان به ترکیه کشیده شد و اکنون به اختلاف‌نظر علنی میان برخی چهره‌های حزب حاکم ترکیه و حزب حاکم جمهوری آذربایجان تبدیل شده است.
به گزارش سرویس بین الملل خبرآنی، از آنکارا، محدودیت پوشش دانش‌آموزان و معلمان محجبه در مدارس جمهوری آذربایجان، علاوه بر اعتراضات داخلی و بازداشت ده‌ها نفر، واکنش مقام‌های سیاسی و نهادهای مدنی ترکیه را برانگیخته است؛ موضوعی که اکنون به اختلاف‌نظر علنی میان برخی چهره‌های حزب حاکم ترکیه و حزب حاکم جمهوری آذربایجان تبدیل شده است.
اجرای مقررات جدید پوشش در مدارس جمهوری آذربایجان که از اواخر سپتامبر آغاز شده، با اعتراض خانواده‌ها، دانش‌آموزان و گروه‌های مذهبی روبه‌رو شده است. انتشار تصاویر دانش‌آموزان محجبه‌ای که از ورود آنان به مدارس جلوگیری شده، دامنه این اعتراضات را به ترکیه نیز کشانده است.
بر اساس مقررات مصوب ۲۱ سپتامبر دولت جمهوری آذربایجان، استفاده از پوشش‌های اضافی مغایر با یکپارچگی لباس مدرسه و اصل آموزش سکولار محدود شده است. هرچند در متن این مقررات به ممنوعیت صریح حجاب اشاره نشده، اجرای آن در برخی مدارس به جلوگیری از حضور دانش‌آموزان محجبه در کلاس‌های درس منجر شده است.
همچنین بر اساس مقررات دیگری که ششم اکتبر برای معلمان تصویب شد، پوشش کارکنان آموزشی نیز باید با اصول سکولار نظام آموزشی این کشور مطابقت داشته باشد. گزارش‌هایی از هشدار به معلمان محجبه برای برداشتن روسری یا خودداری از حضور در محل کار منتشر شده است.
در پی اجرای این مقررات، اعتراضاتی در باکو و برخی مناطق دیگر جمهوری آذربایجان شکل گرفت. وزارت کشور این کشور روز ۱۲ اکتبر از بازداشت ۳۷ نفر خبر داد و مدعی شد شماری از بازداشت‌شدگان در جریان اعتراضات با کارکنان مدارس درگیر شده یا در نظم عمومی اختلال ایجاد کرده‌اند.
اعتراضات به جمهوری آذربایجان محدود نماند و در ترکیه نیز گروه‌هایی از فعالان مذهبی و مدنی با برگزاری تجمع مقابل نمایندگی‌های دیپلماتیک جمهوری آذربایجان، خواستار لغو محدودیت‌ها و تضمین حق تحصیل دانش‌آموزان محجبه شدند.
در همین حال، اوکتای سارال، مشاور ارشد رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، روز ۱۲ اکتبر با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، جلوگیری از ورود دانش‌آموزان محجبه به مدارس جمهوری آذربایجان را غیرقابل قبول دانست.
سارال با تأکید بر اینکه حق آموزش نباید قربانی تحمیل دیدگاه‌های ایدئولوژیک شود، از مقام‌های باکو خواست در این تصمیم تجدیدنظر کنند.
محمد مفید آیدین، نماینده حزب عدالت و توسعه ترکیه از استان بورسا، نیز با انتشار تصویری از یک دانش‌آموز محجبه در مقابل مدرسه، به این اقدام اعتراض کرد و خواستار پایان فوری محدودیت‌ها شد.
این اظهارات با واکنش تند حزب آذربایجان نوین، حزب حاکم به رهبری الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان، روبه‌رو شد.
حزب حاکم باکو روز ۱۳ اکتبر در بیانیه‌ای رسمی، اظهارات مشاور اردوغان و برخی نمایندگان حزب عدالت و توسعه را مداخله در امور داخلی جمهوری آذربایجان توصیف کرد و از مقام‌های ترکیه خواست به حاکمیت ملی و ساختار قانونی این کشور احترام بگذارند.
در این بیانیه تأکید شده است که جمهوری آذربایجان کشوری سکولار است و سیاست‌های آموزشی آن بر اساس قانون اساسی و مقررات داخلی تعیین می‌شود.
حزب آذربایجان نوین همچنین با انتقاد از آنچه سیاسی‌کردن موضوع حجاب خواند، از حزب حاکم ترکیه خواست از این رویکرد فاصله بگیرد و هشدار داد که ادامه چنین مواضعی می‌تواند به ایجاد تنش غیرضروری در روابط دو کشور منجر شود.
این در حالی است که عمر چلیک، سخنگوی حزب عدالت و توسعه ترکیه، پیش‌تر در هفتم اکتبر با تأکید بر اهمیت روابط راهبردی آنکارا و باکو اعلام کرده بود که اجازه داده نخواهد شد اختلافات بر سر این موضوع به تنش سیاسی میان دو کشور تبدیل شود.
چلیک همچنین گفته بود برخی گروه‌هایی که جمهوری آذربایجان را هدف انتقاد قرار داده‌اند، ارتباطی با حزب عدالت و توسعه یا دولت ترکیه ندارند.
در کنار واکنش‌های سیاسی، شماری از سازمان‌های مدنی و مذهبی ترکیه نیز با انتقاد از محدودیت‌های اعمال‌شده، وضعیت کنونی مدارس جمهوری آذربایجان را با دوران ممنوعیت حجاب در مراکز آموزشی ترکیه در دهه‌های گذشته مقایسه کرده‌اند.
در مقابل، طرفداران اجرای مقررات جدید در جمهوری آذربایجان معتقدند مدارس دولتی باید تابع اصول آموزش سکولار و مقررات یکسان پوشش باشند و این تصمیم به معنای ممنوعیت عمومی حجاب در جامعه نیست.
با این حال، منتقدان تأکید دارند که جلوگیری از ورود دانش‌آموزان به مدارس به دلیل پوشش مذهبی، می‌تواند حق آموزش و آزادی عقیده آنان را تحت تأثیر قرار دهد.
اکنون مناقشه بر سر پوشش دانش‌آموزان در جمهوری آذربایجان، علاوه بر ابعاد آموزشی و اجتماعی، به موضوعی سیاسی در روابط آنکارا و باکو تبدیل شده است؛ دو کشوری که روابط خود را بر پایه شعار «یک ملت، دو دولت» تعریف می‌کنند و مقام‌هایشان همواره بر اهمیت حفظ همکاری‌های راهبردی تأکید داشته‌اند.
