به گزارش خبرنگار اجتماعی پایگاه خبری خبرآنی، کیومرث سفیدی، عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، در نشست هماندیشی مبانی و شاخصهای حفظ، احیا و مدیریت پایدار جنگلهای هیرکانی با اشاره به موضوع برداشت درختان شکسته و افتاده اظهار کرد: اگر قرار است برای برداشت این درختان تکلیف قانونی برای سازمان منابع طبیعی ایجاد شود، باید با دقت و بر اساس ملاحظات اکولوژیک این موضوع بررسی شود؛ چراکه در بسیاری از موارد، برداشت یک درخت سرپا و تعیینشده برای مدیریت، حتی میتواند از برداشت درختان شکسته و افتاده قابلقبولتر باشد.
وی افزود: درختان شکسته و افتاده بخشی از اکوسیستم جنگل هستند و نباید صرفاً به دلیل وجود آنها در جنگل، حکم به برداشتشان داد. اگر آینده پایداری سرزمین به حفظ جنگلهای هیرکانی وابسته است، منابع مالی که برای بازسازی یا اقدامات مشابه هزینه میشود باید تا حد امکان در مسیر احیا و حفاظت از جنگلها نیز به کار گرفته شود.
سفیدی با بیان اینکه جنگلهای هیرکانی در بسیاری از مناطق بهشدت دستخوردهاند، گفت: ما گاهی برای جنگلهای هیرکانی قداست خاصی قائل میشویم، اما واقعیت این است که بخشهایی از این جنگلها بهشدت تغییر کردهاند. اگر به مناطقی که در گذشته راشستانهای بسیار ارزشمند داشتند مراجعه کنیم، امروز دیگر خبری از آن ترکیب گذشته نیست.
عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی ادامه داد: این پرسش مطرح است که چه کسی قرار است این جنگلها را دوباره پرورش دهد و گونههای بومی مانند راش و بلوط را به ترکیب طبیعی جنگل بازگرداند. ما باید به اکولوژیستها و متخصصان جنگل اجازه دهیم در عرصه حضور داشته باشند و برای احیای طبیعی و پرورش جنگل برنامهریزی کنند.
وی با تأکید بر اینکه صرف کاشت درخت به معنای احیای جنگل نیست، تصریح کرد: من با این نگاه که صرفاً با کاشت چند اصله درخت، جنگل را احیا کنیم موافق نیستم. اگر جنگل توان باززایی طبیعی داشته باشد، باید فرآیندهای طبیعی آن را تقویت کنیم و اجازه دهیم جنگل بر اساس ویژگیهای اکولوژیک خودش بازسازی شود.
سفیدی با اشاره به تجربه سایر کشورها اظهار کرد: در مدیریت جنگل نباید صرفاً به دنبال نسخهبرداری از کشورهای دیگر باشیم، بلکه باید راهکارهای مبتنی بر طبیعت را مورد توجه قرار دهیم. پیشنهاد من این است که به سمت روشهایی برویم که به طبیعت نزدیکتر هستند و همه کارکردهای جنگل را همزمان میبینند.
وی افزود: جنگل فقط محل تولید چوب نیست؛ جنگل مجموعهای از کارکردها و خدمات اکوسیستمی است و در حفظ تنوع زیستی، حفاظت از خاک و آب، مقابله با تغییرات اقلیمی و پایداری سرزمین نقش دارد. بنابراین نمیتوان مدیریت آن را صرفاً بر اساس میزان تولید چوب تعریف کرد.
عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی ادامه داد: ممکن است در برخی کشورها شرایط اجتماعی و اقتصادی متفاوت باشد و جنگل کارکردهای متفاوتی داشته باشد، اما جنگلهای هیرکانی باید بر اساس ویژگیهای طبیعی و کارکردهای چندگانه خود مدیریت شوند.
سفیدی با اشاره به تجربه مطالعاتی خود در کشورهای دیگر گفت: در کشورهایی مانند آلمان، رویکردهای مدیریت جنگل در دهههای گذشته تغییر کرده است و تلاش شده است با اصلاح شیوههای مدیریت، هم پایداری جنگل حفظ شود و هم نگرانیهای گروههای مختلف محیطزیستی و اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: در چنین رویکردی، نشانهگذاری و مدیریت درختان صرفاً برای برداشت چوب انجام نمیشود، بلکه هدف اصلی میتواند حفظ درختان، ارتقای پایداری جنگل و تقویت کارکردهای اکولوژیک آن باشد.
سفیدی تأکید کرد: ما نباید از اجرای طرحهای مدیریت جنگل بترسیم؛ بلکه باید با اصلاح سیاستها و برنامههای بالادستی، اجازه دهیم روشهای جدید مدیریتی وارد عرصه شوند. آنچه باید تغییر کند، نگاه صرفاً تولیدمحور به جنگل است.
وی گفت: اجرای طرحهای مدیریت جنگل با رویکرد جدید، بهگونهای که هدف آن حفظ تنوع زیستی و پایداری سرزمینی باشد، باید در اولویت قرار گیرد.
عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی در بخش دیگری از سخنان خود نسبت به وضعیت درختان راش هشدار داد و اظهار کرد: تغییرات اقلیمی و شرایط موجود میتواند در آینده نزدیک به مرگومیر قابل توجه درختان راش منجر شود و این موضوع باید جدی گرفته شود.
وی افزود: در چنین شرایطی، جنگلهای هیرکانی بیش از هر زمان دیگری به برنامه احیا نیاز دارند. امروز نیاز اصلی ما در جنگلهای هیرکانی، طرح بهرهبرداری چوب نیست، بلکه باید برای جنگلهای دستخورده برنامه احیا و پرورش جنگل تدوین و اجرا کنیم.
سفیدی در پایان تأکید کرد: باید برخی نگاههای قدیمی را کنار بگذاریم و از همین امروز برنامهای برای احیا و پرورش جنگلهای هیرکانی داشته باشیم؛ برنامهای که حفظ تنوع زیستی و پایداری جنگل را در مرکز تصمیمگیری قرار دهد.
انتهای پیام/
