مصطفی کاشانی مدیرعامل یک شرکت دانشبنیان در گفتگو با خبرنگار خبرآنی، درباره فعالیت این شرکت گفت: این شرکت در زمینه طراحی و تولید قوای محرکه الکتریکی و هیبرید و همچنین مدیریت انرژی فعالیت دارد. وقتی درباره یک خودروی سواری صحبت میکنیم، موتور خودرو، گیربکس، اکسل و مجموعه اجزایی که قدرت را از موتور دریافت و به چرخها منتقل میکنند و باعث حرکت خودرو میشوند، زنجیره قوای محرکه را تشکیل میدهند. این مفهوم تنها به خودرو محدود نمیشود و در تجهیزات مختلفی که در زندگی روزمره مورد استفاده قرار میگیرند نیز وجود دارد.
کاشانی ادامه داد: برای نمونه، در یک کولر قوای محرکه شامل همان موتور و تسمهای است که کولر را به حرکت درمیآورد. در ماشین لباسشویی نیز چنین مجموعهای وجود دارد و در آسانسور هم مجموعهای از سیم، کابل، موتور و گیربکس وظیفه جابهجایی کابین را بر عهده دارد که این مجموعه نیز در تعریف قوای محرکه قرار میگیرد.
کاهش مصرف انرژی با بهینهسازی قوای محرکه
مدیرعامل شرکت دانشبنیان نما موتور پیشران با اشاره به ارتباط مستقیم فعالیت این شرکت با موضوع مصرف انرژی بیان کرد: قوای محرکه در تجهیزات مختلف بخش عمده انرژی را مصرف میکند. برای مثال، در یک آسانسور ممکن است برای روشنایی کابین یا پخش موسیقی نیز انرژی مصرف شود، اما بخش اصلی انرژی برای جابهجایی کابین مورد استفاده قرار میگیرد.
وی افزود: در وسایل نقلیه سوختی نیز عمده انرژی حاصل از سوختن سوخت صرف حرکت وسیله نقلیه میشود بنابراین در تجهیزاتی که دارای حرکت هستند، بخش قابل توجهی از انرژی توسط قوای محرکه مصرف میشود و طبیعی است که فعالیت در زمینه قوای محرکه با مصرف و مدیریت انرژی ارتباط مستقیم داشته باشد.
کاشانی درباره حوزههای کاربرد محصولات نما موتور گفت: این فناوری تقریبا در همه صنایع قابلیت استفاده دارد، اما در حال حاضر میتوان پنج یا شش حوزه را بهعنوان بازارهای اصلی و کاربردهای برجسته این فناوری در نظر گرفت.
وی یکی از حوزههای مهم کاربرد این فناوری را صنعت تهویه عنوان کرد و گفت: سرمایش و تهویه، انواع فنها، کولرها و سیستمهای مختلف سرمایشی از جمله حوزههایی هستند که این نوع موتورها در آنها کاربرد دارند. در این تجهیزات، موتور وظیفه به حرکت درآوردن فن یا سامانه دمنده را بر عهده دارد.
موتورهای براشلس با مصرف انرژی بهینهتر
مدیرعامل نما موتور پیشران درباره فناوری مورد استفاده در محصولات این شرکت اظهار کرد: قوای محرکه پیش از این نیز در لوازم خانگی، وسایل حملونقل و تجهیزات مختلف وجود داشته است، اما فعالیت ما بر قوای محرکه مبتنی بر فناوری جدید متمرکز است؛ فناوری که از موتورهای الکتریکی با مصرف بهینه انرژی استفاده میکند.
وی افزود: این فناوری در بازار عمدتا با عنوان موتورهای براشلس الکتریکی یاBLDC شناخته میشود و ما در زمینه قوای محرکه و مدیریت انرژی مبتنی بر این فناوری فعالیت میکنیم. مهمترین ویژگی این کلاس از موتورها، مصرف انرژی کمتر و بهینهتر بودن آنها نسبت به فناوریهای قبلی است.
کاشانی ادامه داد: یکی از حوزههای مهم استفاده از این فناوری، سیستمهای تهویه و تبرید است. حوزه بالابر و آسانسور نیز یکی دیگر از بخشهایی است که ما در آن فعالیت میکنیم. در حوزه حملونقل نیز خودرو، دوچرخه، موتورسیکلت و ون، همگی دارای قوای محرکه هستند و در وسایل حملونقل برقی که در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفتهاند، استفاده از این نوع فناوری در قوای محرکه اهمیت پیدا کرده است.
وی گفت: ما در حوزه وسایل نقلیه برقی و هیبریدی نیز وارد شدهایم و در این زمینه فعالیت میکنیم. در لوازم خانگی نیز کاربرد این فناوری بسیار گسترده شده است. در لوازم خانگی شارژی تقریبا بهصورت مطلق از این فناوری استفاده میشود و در لوازم خانگی عمومی نیز استفاده از آن با سرعت در حال رشد و تبدیل شدن به فناوری غالب است.
مدیرعامل شرکت دانشبنیان نما موتور پیشران اضافه کرد: بر اساس نیاز، امکان استفاده از این فناوری در صنایع دیگر نیز وجود دارد و برای مثال در صنایع نفت و پتروشیمی، چاههای آب و حوزههای مشابه نیز میتوان از این فناوری استفاده کرد.
تجاریسازی موتورهای کممصرف با افزایش هزینه انرژی شتاب میگیرد
کاشانی درباره وضعیت این فناوری در جهان و اینکه آیا فناوری مورد استفاده نما موتور یک فناوری جدید محسوب میشود یا خیر، گفت: این فناوری بسیار جدید نیست، اما در سالهای اخیر تجاری و اقتصادی شده است. تجاری و اقتصادی شدن آن نیز وابسته به این است که امکان استفاده از محصول و فناوری در کاربردهای مختلف به وجود بیاید.
وی با اشاره به موتورهای کممصرف مورد استفاده در کولرهای آبی افزود: یکی از نمونههایی که در سالهای اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته، کولرهای آبی است. در یکی دو سال گذشته استفاده از موتورهای کممصرف در کولرهای آبی الزامی شده و پس از ایجاد این الزام، یکی از مهمترین راهکارهای کولرسازان استفاده از موتورهای براشلس در کولرها بوده است.
مدیرعامل نما موتور پیشران ادامه داد: تجاری شدن این فناوری و محصول نیازمند آن است که محصول کممصرف در بازار مطالبه داشته باشد. یکی از مهمترین عواملی که باعث تشویق، ترغیب و ترویج استفاده از چنین فناوریهایی میشود، هزینه انرژی است.
کاشانی تصریح کرد: در صنایعی که انرژی برای آنها گران است و در کشورهایی که قیمت انرژی بالاتر است، این فناوری سریعتر توسعه پیدا میکند. کشور ما از این نظر تاکنون کشور پیشرویی نبوده است، زیرا انرژی در ایران ارزان قیمت است و متاسفانه در بسیاری از موارد انرژی ارزش واقعی خود را ندارد.
وی افزود: البته در سالهای اخیر قوانین مختلفی برای اصلاح قیمت انرژی در کشور در حال اجراست. در بسیاری از صنایع، مصرف بیش از حد برق میتواند موجب اعمال جرائم سنگین شود. همچنین برخی صنایع در صورت عبور از میزان مشخصی از مصرف، باید برق بیشتری خریداری یا برق پاک تهیه کنند و در بورس انرژی اقدام به خرید برق نمایند. مجموعه این اقدامات در جهت اصلاح قیمت انرژی از دید صنعت و ایجاد یک عامل مشوق برای حرکت صنایع به سمت فناوریهای کممصرف است.
کشورهای صنعتی صاحب فناوری قوای محرکه کممصرف هستند
کاشانی در پاسخ به این پرسش که کشورهای صاحب این فناوری کدام کشورها هستند، گفت: این فناوری را نمیتوان یک فناوری بسیار پیچیده و ناشناخته دانست، اما کشورهای صاحب صنعت و تولیدکننده، طبیعتا صاحب این فناوری نیز هستند. کشورهایی که تولید و صنعت ندارند، طبیعتا چنین فناوریهایی را نیز در اختیار ندارند، اما کشورهای صنعتی اغلب به این فناوری دسترسی دارند.
وی درباره میزان صرفهجویی انرژی حاصل از استفاده از این موتورها اظهار کرد: نمیتوان یک پاسخ کلی برای میزان صرفهجویی ارائه کرد، زیرا این میزان کاملا به صنعت و نوع کاربرد بستگی دارد. در یک کاربرد ممکن است کاهش مصرف ۱۰ تا ۲۰ درصد باشد و در کاربرد دیگری حتی بتوان کاهش مصرف ۷۰ تا ۸۰ درصدی ایجاد کرد.
طراحی بومی میتواند صرفهجویی انرژی را افزایش دهد
مدیرعامل شرکت دانشبنیان نما موتور پیشران با تاکید بر اهمیت طراحی محصولات متناسب با نیاز هر کشور گفت: یکی از عواملی که به ترویج این محصول و فناوری کمک میکند، این است که بتوان با یک نگاه عمومی و متناسب با نیاز بازار، فناوری را توسعه داد.
وی افزود: برای مثال، کولر آبی کالایی است که در بسیاری از کشورهای جهان مانند ایران رایج نیست بنابراین نمیتوان انتظار داشت که یک کولر آبی متناسب با نیاز ایران را بتوانیم بهراحتی از چین تهیه کنیم و از تولیدکننده چینی نیز موتور مناسب برای همان کولر را بخریم.
کاشانی ادامه داد: اگر بتوانیم خودمان محصولی متناسب با اقلیم و نیاز کشور طراحی کنیم، چهبسا در زمینه صرفهجویی مصرف انرژی نیز به نتایج بهتری برسیم. این نتیجه میتواند بهتر از زمانی باشد که یک محصول وارداتی از چین یا محصولی را که برای بازار دیگری طراحی شده است، برای نیاز داخلی مورد استفاده قرار دهیم.
وی تاکید کرد: وقتی خودمان صاحب دانش و فناوری هستیم، میتوانیم به صرفهجوییهای بهتری دست پیدا کنیم، زیرا احتمالا اقلیم، صنعت و سیستم خودمان را بهتر از دیگران میشناسیم. هیچکس در چین محصولی را صرفا برای اقلیم ایران طراحی نمیکند، بلکه محصول را برای اقلیم و نیاز خودش طراحی میکند و ما بهعنوان مشتری آن را خریداری میکنیم.
این مدیر دانش بنیان گفت: این روندی بوده که تا امروز طی شده و به همین دلیل ممکن است محصولی که برای بازار چین بهینه است، برای بازار ایران بهینه نباشد.
موتورهای کممصرف برای مناطق گرم و محروم کشور
کاشانی در پاسخ به این پرسش که آیا این فناوری میتواند در مناطق محروم و گرم جنوب کشور و بهویژه برای کولرهای آبی مورد استفاده قرار گیرد، گفت: یکی از موضوعات مهم در طراحی بومی یا اقلیمی، شناخت شرایط و نیازهای هر منطقه است.
وی افزود: باید بدانیم در هر منطقه از کشور از چه ظرفیتهایی مانند انرژی خورشیدی میتوان استفاده کرد، ساختار خانهها چگونه است و مردم به چه کالاهایی اقبال بیشتری دارند. شناخت این نیازها در طراحی محصول متناسب با اقلیم اهمیت زیادی دارد.
مدیرعامل نما موتور پیشران یکی از محصولات مورد استفاده در این زمینه را فنهای صنعتی عنوان کرد و گفت: یکی از محصولاتی که روی آن کار کردهایم، فنهایی است که در صنعت دامداری مورد استفاده قرار میگیرند. این فنها در واقع پنکههای بزرگتر صنعتی هستند.
کاهش بیش از ۷۰ درصدی مصرف برق در دامداریها
کاشانی توضیح داد: دامداریها و بهویژه گاوداریهای صنعتی دارای سولههای بزرگی هستند که سقف دارند، اما دیوارهای آنها باز است. دامها زیر سقف قرار میگیرند و در معرض هوای آزاد هستند. این سولهها در طول سال و بهصورت شبانهروزی نیازمند تهویه هستند.
وی ادامه داد: به دلیل گازهایی که در محیط تولید میشود، این گازها باید جابهجا و از محیط خارج شوند و به همین دلیل دامداریها نیاز مستمر به تهویه دارند. از سوی دیگر، در زمان گرم بودن هوا، دامها به خنکسازی نیز نیاز دارند.
مدیرعامل نما موتور پیشران افزود: یک دامداری تعداد زیادی فن در زیر سوله دارد که باید بهصورت مستمر کار کنند. با وجود اینکه قیمت برق برای دامداریها پایین است، برخی دامداریها در حال حاضر با جرائم سنگین در قبض برق خود مواجه میشوند یا با مسائلی مانند قطعی برق روبهرو هستند و باید قطعی برق را تحمل کنند که این مسئله میتواند خسارتهایی برای آنها به همراه داشته باشد.
وی تصریح کرد: راه دیگر برای دامداریها این است که برای تولید برق اضطراری زیرساخت ایجاد کنند که آن نیز هزینهبر است. ما در دامداریها از فناوری موتورهای کممصرف برای فنها استفاده کردهایم و نتیجه این بوده که مصرف برق آنها تا حد قابل توجهی کاهش پیدا کرده است.
کاشانی ادامه داد: در بسیاری از موارد با کاهش مصرف، دامداریها از جرائم سنگین خارج شدهاند و نیاز آنها به سرمایهگذاری برای نصب برق اضطراری نیز بهشدت کاهش پیدا کرده است.
وی افزود: برای بخشی از مخاطبان نیز با ترکیب انرژی خورشیدی این فنها را راهاندازی کردهایم که این اقدام به کاهش مضاعف مصرف برق منجر شده است. از سوی دیگر، بخشی از انرژی که از خورشید تأمین میشود، وابسته به وجود یا نبود برق در شبکه نیست و در نتیجه دامداری دیگر با همان میزان مشکل ناشی از قطعی برق مواجه نخواهد بود.
مدیرعامل نما موتور پیشران گفت: با ترکیب فنهایی که از برق شبکه و انرژی خورشیدی استفاده میکنند و همچنین اصلاح موتورها و کاهش مصرف آنها، در مجموع در بخش تهویه دامداریها به نزدیک بیش از ۷۰ درصد کاهش مصرف برق رسیدهایم.
وی خاطرنشان کرد: بنابراین همانطور که اشاره شد، میزان کاهش مصرف کاملا وابسته به کاربرد و نیاز است و در مثال دامداری این عدد حدود ۷۰ درصد کاهش مصرف را نشان میدهد. دلیل دستیابی به این میزان نیز طراحی راهکار متناسب با صنعت دامداری ایران است.
کولر آبی خورشیدی و برقی با مصرف یکپنجم کولرهای قدیمی
کاشانی در ادامه از توسعه یک محصول جدید برای کولرهای آبی خانگی خبر داد و گفت: نمونهای از این محصول را برای مصارف خانگی نیز توسعه دادهایم و نمونه محصول آماده شده است و بهتدریج برای فصل آینده وارد بازار خواهد شد.
وی افزود: این کولر آبی بهصورت همزمان با استفاده از انرژی خورشیدی و برق شبکه کار میکند. طراحی این محصول نیز مبتنی بر یک مطالعه بازار و نیازسنجی انجام شده است. در مطالعه بازار مشخص شد که در شرایط فعلی، صرف کاهش مصرف برق کولر آبی خانگی هنوز برای مردم به اندازه کافی جذاب نیست، اما زمانی که برق قطع میشود و کولر از کار میافتد، این مسئله برای مصرفکننده آزاردهنده است.
وی ادامه داد: بر همین اساس، محصولی طراحی شده که همزمان از انرژی خورشیدی و برق شبکه استفاده میکند. در این محصول هم فناوری موتور اصلاح شده و هم فناوری تأمین و تغذیه انرژی مورد بازنگری قرار گرفته است و پنل خورشیدی نیز بهصورت همزمان مورد استفاده قرار میگیرد.مجموع این اصلاحات باعث شده مصرف برق این کولر تقریبا به یکپنجم کولرهای قدیمی برسد. طبیعی است که در بسیاری از نقاط کشور چنین محصولی میتواند بسیار پرکاربرد و جذاب باشد.
وی با اشاره به تعداد کولرهای آبی مورد استفاده در کشور اظهار کرد: حدود ۲۰ میلیون دستگاه کولر آبی در کشور در حال کار است. این کولرها در فصل تابستان و بهویژه در ساعات اوج مصرف که معمولاً وسط روز است، بخش قابل توجهی از برق را مصرف میکنند. در صورت اصلاح وضعیت این کولرها، بخشی قابل توجه از مسئله ناترازی انرژی قابل حل خواهد بود بنابراین فناوری که در ادامه به تولید یک محصول مانند کولر آبی کممصرف منجر شده، میتواند از منظر حاکمیت برای حل مسئله ناترازی انرژی جذاب باشد.
وی تصریح کرد: از منظر مشتری نهایی نیز مزیت این محصول در وهله نخست این است که مصرفکننده با قطعی برق مواجه نمیشود و در وهله دوم، کاهش هزینهای را که در قبض برق خود مشاهده میکند، بهتدریج لمس خواهد کرد. کولرها محصولاتی هستند که برای فصل گرما مورد استفاده قرار میگیرند و فصل بازار آنها از زمستان و بهار آغاز میشود. بر همین اساس، تلاش میکنیم این محصول را برای فصل آینده وارد بازار کنیم.
این مدیر دانشبنیان درباره نحوه آغاز همکاری این شرکت با موسسه دانشبنیان برکت اظهار کرد: شرکت نما موتور در سال ۱۳۹۷ نخستین قرارداد خود را با موسسه منعقد کرد و این همکاری از نخستین سرمایهگذاریهای موسسه نیز محسوب میشود.
وی توضیح داد: در آن زمان شرکت با طرحی در حوزه موتورسیکلتهای برقی با موسسه آشنا شد و به این مجموعه مراجعه کرد. فعالیت در حوزه موتورسیکلتهای برقی با فراز و نشیبهایی همراه شد و در مقاطعی متوقف و دوباره ادامه پیدا کرد. در ادامه این فرآیند، فعالیت مذکور به تاسیس یک شرکت جدید منجر شد و پس از آن روی این شرکت سرمایهگذاری انجام گرفت. این مجموعه اکنون بهعنوان یک شرکت مستقل در زمینه وسایل نقلیه برقی و بر مبنای قوای محرکهای که نما موتور در اختیار آن قرار میدهد، فعالیت میکند.
وی یا اشاره به حمایت مالی موسسه دانشبنیان برکت نیز اظهار کرد: نخستین مرحله سرمایهگذاری حدود ۴ میلیارد تومان بود و پس از آن نیز یک یا دو سرمایهگذاری دیگر در حدود یک تا دو میلیارد تومان انجام شد. در ادامه بخشی از سهام موسسه نیز توسط شرکت بازخرید شد، اما حمایتهای انجامشده از سوی موسسه در مسیر فعالیت شرکت موثر بوده است.
وی در پایان تأکید کرد: شرکت اساسا با سرمایهگذاری موسسه دانشبنیان برکت و یک سرمایهگذار دیگر تاسیس شد و این دو مجموعه سرمایهگذاران اولیه بودند بنابراین تاسیس شرکت از همان نقطه آغاز شد و در واقع تولد شرکت تا حدی حاصل سرمایهگذاری موسسه دانشبنیان برکت بود و این سرمایهگذاری یکی از عوامل و محرکهای شکلگیری شرکت به شمار میرفت.
