معاون وزیر و رئیس سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) ایجاد نهاد تجمیعکننده برق سبز را یکی از الزامات توسعه بازار برق تجدیدپذیر، افزایش مشارکت بخش خصوصی، ظرفیتسازی برای ورود سرمایههای خرد مردمی و بهبود درآمد و نقدشوندگی درآمد نیروگاهها دانست.
به گزارش خبرآنی، محسن طرزطلب، با اشاره به روند رو به رشد معاملات برق تجدیدپذیر در کشور اظهار کرد: توسعه بازار برق سبز طی سالهای اخیر نشان داده است که ساز وکارهای بازار محور میتوانند نقش مؤثری در توسعه سرمایهگذاری و ایجاد مسیرهای جدید برای تأمین مالی و فروش برق نیروگاههای تجدیدپذیر ایفا نمایند.
وی افزود: در حال حاضر، ارزش تجمعی معاملات تابلوی سبز بورس انرژی به حدود ۲۴ همت (۲۴۰ هزار میلیارد ریال) رسیده، بیش از ۶۰۰ نیروگاه در این بازار فعال هستند و حجم انرژی تجمیعی معامله شده نیز از ۴۰۰۰ میلیون کیلوواتساعت فراتر رفته است. این ارقام نشاندهنده ظرفیت قابل توجه بازار برق سبز و ضرورت تکمیل زیرساختهای نهادی، تنظیم مقررات و تدوین ضوابط آن است.
معاون وزیرنیرو، ادامه داد: در این میان، توسعه نیروگاههای مقیاس کوچک یکی از رویکردهای مورد تأکید ساتبا است و عزم سازمان بر این است که با ایجاد ساز وکارهای مناسب، این نیروگاهها بتوانند از نظر اقتصادی و امکان حضور در بازار، در تراز نیروگاههای مقیاس بزرگ قرار گیرند. تحقق این هدف مستلزم ایجاد ابزارها و نهادهایی است که محدودیتهای ناشی از مقیاس کوچک و دسترسی به بازار را رفع نماید.
معاون وزیر تصریح کرد: نهاد تجمیعکننده برق سبز میتواند یکی از مهمترین ابزارها برای تحقق این هدف باشد. تجمیع ظرفیت و انرژی چندین نیروگاه، امکان ایجاد مقیاس اقتصادی لازم برای حضور مؤثر در بازار را فراهم میکند و به نیروگاههای کوچک اجازه میدهد در شرایطی نزدیکتر به نیروگاههای بزرگ، از ظرفیتهای بازار برق استفاده کنند.
وی افزود: از سوی دیگر، شکلگیری نهاد تجمیعکننده به عنوان یکی از مهمترین دستاوردهای مقرراتی سازمان ساتبا میتواند به ظرفیتسازی برای ورود سرمایههای خرد مردمی به حوزه انرژیهای تجدیدپذیر کمک کند. تجمیع ظرفیت طرحهای کوچک و ایجاد ساز وکارهای حرفهای برای مدیریت فروش و درآمد آنها، میتواند امکان مشارکت سرمایهگذاران خرد را افزایش داده و مسیر ورود منابع مالی پراکنده مردم به توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر را هموارتر کند.
طرزطلب با اشاره به اهمیت بهبود وضعیت اقتصادی نیروگاهها اظهار کرد: نهاد تجمیعکننده میتواند با ایجاد ارتباط مؤثر میان نیروگاهها و بازار برق، امکان فروش منظمتر و مؤثرتر برق تولیدی، افزایش درآمد نیروگاهها، به ویژه نیروگاههای مقیاس کوچک، و ارتقای نقدشوندگی درآمد حاصل از فروش برق را فراهم کند.
وی ادامه داد: تجمیعکننده با تجمیع ظرفیت و انرژی چندین نیروگاه میتواند ضمن کاهش هزینهها و پیچیدگیهای حضور مستقل نیروگاهها در بازار، زمینه توسعه خدمات جدید، افزایش رقابت و شکلگیری فرصتهای کسب وکار برای شرکتهای توانمند بخش خصوصی را نیز فراهم سازد.
معاون وزیر و رئیس ساتبا با اشاره به آثار این ساز وکار بر تأمین مالی صنعت تجدیدپذیر خاطر نشان کرد: یکی از مزیتهای مهم شکلگیری نهاد تجمیعکننده، کاهش وابستگی درآمد نیروگاهها به ساز وکارهای پرداخت مستقیم دولتی و کاهش بار مالی دولت است. با توسعه معاملات برق سبز و فراهم شدن امکان فروش برق از طریق ساز وکارهای بازار، بخشی از فرآیند تأمین درآمد نیروگاهها میتواند از مسیر بازار و با مشارکت بخش خصوصی انجام شود که این موضوع در بلندمدت به پایداری مالی صنعت تجدیدپذیر و کاهش فشار بر منابع عمومی دولت کمک خواهد کرد.
طرزطلب با اشاره به چارچوبهای قانونی توسعه بازار برق تجدیدپذیر گفت: توسعه این ساز وکارها در چارچوب آییننامه اجرایی بند «ب» ماده ۴۳ قانون برنامه هفتم پیشرفت نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است و باید به گونهای دنبال شود که ضمن ایجاد شفافیت و ثبات مقرراتی، زمینه توسعه بازار و افزایش مشارکت بخش خصوصی و سرمایهگذاران فراهم شود.
وی با اشاره به اقدامات ساتبا در این زمینه اظهار کرد: ساتبا با هدف ایجاد چارچوبی مشخص، شفاف و قابل اتکا برای فعالیت این نهاد، «دستورالعمل اجرایی صدور پروانه تجمیعکنندگی برق سبز» را تدوین و ابلاغ کرده است و بر اساس این دستورالعمل، اشخاص حقوقی واجد شرایط میتوانند درخواست خود را ثبت کرده و فرآیند دریافت پروانه را از طریق ساتباطی کنند.
معاون وزیر و رئیس ساتبا همچنین از تدوین «شیوهنامه ارزیابی توان فنی، مالی و سرمایهگذاری شرکتهای متقاضی ایجاد نهاد تجمیعکننده» خبر داد و گفت: این شیوهنامه با هدف ایجاد چارچوبی شفاف، نظاممند و قابل اتکا برای ارزیابی صلاحیت متقاضیان تدوین شده است و شرکتهای متقاضی بر اساس معیارها و شاخصهای تعیینشده در این شیوهنامه مورد ارزیابی قرار خواهند گرفت.
طرزطلب تأکید کرد: در کنار ایجاد نهاد تجمیعکننده، تنظیم و نهاییسازی مجموعهای از قوانین و مقررات مورد نیاز برای تعمیق بازار برق سبز نیز در دستور کار قرار دارد. از جمله موضوعات قابل بررسی در این زمینه میتوان به تعیین و تنظیم ساز وکار بهای خاموشی، اصلاح دستورالعمل نکول در بورس و اصلاح دستورالعمل عرضه و تبادل برق تجدیدپذیر در بورس اشاره کرد که بررسی و اصلاح آنها میتواند به افزایش کارایی، شفافیت و جذابیت معاملات برق تجدیدپذیر کمک کند.
وی خاطر نشان کرد: در تدوین و اصلاح این چارچوبها تلاش شده است ضمن فراهم کردن زمینه حضور شرکتهای توانمند بخش خصوصی، الزامات لازم برای شکلگیری نهادهای حرفهای و قابل اتکا نیز مورد توجه قرار گیرد تا تجمیعکنندگان بتوانند نقش مؤثری در توسعه بازار برق سبز، بهبود وضعیت اقتصادی نیروگاهها و افزایش جذابیت سرمایهگذاری در بخش تجدیدپذیر ایفا کنند.
طرزطلب در پایان گفت: توسعه نهاد تجمیعکننده میتواند حلقهای مهم در زنجیره ارزش برق تجدیدپذیر باشد؛ حلقهای که از یک سو با افزایش امکان فروش و نقدشوندگی درآمد نیروگاهها، بهویژه نیروگاههای مقیاس کوچک، به تقویت اقتصاد این نیروگاهها کمک میکند و از سوی دیگر، با ظرفیتسازی برای ورود سرمایههای خرد مردمی و حرکت بخشی از تأمین درآمد نیروگاهها به سمت ساز وکارهای بازار، زمینه کاهش بار مالی دولت و توسعه پایدار صنعت انرژیهای تجدیدپذیر را فراهم میسازد.
