به گزارش پایگاه خبری خبرآنی به نقل از شرکت ملی نفت ایران، عملکرد این شرکت در دو سال فعالیت دولت چهاردهم نشان میدهد که این مجموعه، در کنار مدیریت ظرفیتهای موجود، مسیر افزایش تولید را نیز دنبال کرده است؛ مسیری که نتیجه آن ثبت رکوردهای جدید در تولید و تحویل گاز و ورود چاهها و ظرفیتهای تازه به چرخه تولید بوده است.
یکی از مهمترین نشانههای این روند، افزایش تولید گاز در فصل سرد سال ۱۴۰۳ بود. میانگین تولید گاز خام کشور در این دوره نسبت به زمستان پارسال حدود ۳۵ میلیون مترمکعب در روز افزایش یافت؛ رشدی که در ادامه، زمینهساز ثبت رکوردهای تازهای در سال ۱۴۰۴ شد.
در بهمن ۱۴۰۴، تولید روزانه گاز خام با رکورد روزانه ۱۶ میلیون مترمکعب بیشتر از رکورد سال قبل بود به ثبت رسید. این عدد، بالاترین میزان تولید روزانه ثبتشده در این دوره بود و نشان داد ظرفیت تولید گاز کشور، حتی در اوج نیاز زمستانی، امکان افزایش داشته است.
رکوردهای ماهانه نیز همین مسیر را تأیید میکنند. رکورد تولید ماهانه گاز خام در سال ۱۴۰۳ نسبت به رکورد سال ۱۴۰۲ حدود ۴۱ میلیون مترمکعب افزایش داشت و این رقم در دیماه ۱۴۰۴ بار دیگر ارتقا یافت.
به بیان دیگر، افزایش تولید گاز در این دوره فقط به یک روز یا مقطع خاص محدود نماند، بلکه توانست در شاخصهای ماهانه نیز خود را نشان دهد.
سهم بیشتر گاز از میدان های مشترک
در میان اقدامهای انجامشده، توسعه تولید از میدانهای مشترک جایگاه ویژهای دارد؛ زیرا هر واحد تولید از این میدانها، بهصورت مستقیم با صیانت از منافع ملی گره خورده است. در همین چهارچوب، تولید از میدان مشترک پارس جنوبی در آذر ۱۴۰۴ به رکورد ۷۲۹ میلیون و ۶۰۰ هزار مترمکعب در روز رسید.
بخش قابل توجهی از ظرفیت تازه ایجادشده نیز از محل توسعه چاهها در همین میدان به دست آمده است. در فاز ۱۱ پارس جنوبی، هفت چاه جدید با مجموع تولید ۱۵ میلیون مترمکعب در روز وارد چرخه شد. در فاز ۱۳ نیز هفت چاه جدید با مجموع تولید ۱۰ میلیون و ۵۰۰ هزار مترمکعب و در فاز ۱۴ دو چاه جدید با مجموع تولید ۳ میلیون مترمکعب در روز تولیدی شدند.
همچنین چهار چاه درونمیدانی جدید در سکوهای ۱ و ۲، A۱۹ و B۱۹ پارس جنوبی با مجموع تولید ۶ میلیون مترمکعب در روز به چرخه آمدند و یک چاه جدید در سکوی C۱۳ نیز یکمیلیون و ۵۰۰ هزار مترمکعب در روز به ظرفیت تولید افزود. یک چاه تعمیری در فاز ۱۴ نیز با تولید ۸ هزار مترمکعب در روز دوباره وارد چرخه شد.
این اقدامها در کنار تخصیص و مدیریت بهینه دکلهای دریایی برای حفاری و تکمیل چاههای جدید، بخشی از تلاش برای حفظ شتاب توسعه در بزرگترین میدان گازی کشور بوده است.
رشد تولید، فراتر از پارس جنوبی
رشد تولید گاز در این دوره تنها متکی به پارس جنوبی نبوده و در چندین میدان دیگر نیز ظرفیتهای تازهای ایجاد شده است. در میدان گازی دی، سه چاه بهتدریج وارد چرخه تولید شدند و مجموع تولید آنها به ۳ میلیون مترمکعب در روز رسید. در میدان واروی نیز با راهاندازی ایستگاه تقویت فشار، ۴ میلیون مترمکعب به تولید اضافه شد.
در آغار، مزدوران، دالان و تنگبیجار نیز بهترتیب چاههای جدیدی با ظرفیتهای ۱.۵، ۱.۶، ۱.۴ و ۰.۵ میلیون مترمکعب در روز تولیدی شدند. در کارخانه گاز و گازمایع ۱۰۰۰ نیز تولیدیکردن دو حلقه چاه تزریقی، ۳ میلیون مترمکعب به تولید افزود.
توسعه میدانهای گازی توس و خارتنگ نیز در همین مسیر قرار گرفت؛ نخستین چاه میدان توس با ظرفیت یکمیلیون و ۵۰۰ هزار مترمکعب در روز وارد چرخه شد و در خارتنگ نیز دو چاه جدید در مجموع ۳ میلیون مترمکعب در روز افزایش تولید ایجاد کردند. میدان شانول هم با تولیدیشدن چاه شماره ۱۹، یک میلیون مترمکعب در روز به ظرفیت تولید گاز خود افزود.
مدیریت بحران؛ از بازگشت سریع تولید تا حفظ ظرفیت
البته مسیر تولید گاز در این دو سال بدون حادثه و محدودیت نبوده است. در اسفند ۱۴۰۴، حمله به چهار پالایشگاه پارس جنوبی سبب کاهش ۲۵۰ میلیون مترمکعبی تولید و تحویل گاز خام به پالایشگاههای سوم تا ششم شد و به دنبال آن، تحویل گاز سبک به شبکه سراسری نیز حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب در روز کاهش یافت.
در چنین شرایطی، واکنش سریع برای بازگرداندن ظرفیتهای ازدسترفته اهمیت ویژهای پیدا کرد. با اقدامهای فوری و استفاده از ظرفیت ارسال به سایر فازها، بخش مهمی از تولید گاز خام به چرخه بازگشت. این تجربه بار دیگر نشان داد که در صنایع نفت و گاز، تابآوری فقط به معنای داشتن ظرفیت تولید بالا نیست؛ توان بازآرایی شبکه و بازگرداندن سریع تولید نیز بخشی از همین ظرفیت ملی است.
کارنامه تولید گاز؛ افزایش تولید زیر فشار حداکثری
کارنامه شرکت ملی نفت ایران در تولید گاز خام طی دو سال فعالیت دولت چهاردهم را میتوان در سه تصویر رکوردهای تازه تولید، توسعه چاهها و ظرفیتهای جدید و افزایش توان تحویل گاز به شبکه سراسری خلاصه کرد. در کنار تمام اینها، توسعه میدانهای مشترک و بهویژه حوزه پارس جنوبی نشان میدهد بخش مهمی از تلاشها بر حفظ و افزایش سهم ایران از منابع مشترک متمرکز بوده است.
آنچه این عملکرد را معنادارتر میکند، شرایطی است که این اقدامها در آن به نتیجه رسیده است؛ شرایطی که تحریم و محدودیتهای اقتصادی، تأمین تجهیزات و اجرای پروژهها را دشوار کرده و در مقاطعی نیز حوادث و بحرانهای امنیتی، مستقیماً بر تأسیسات تولیدی اثر گذاشتهاند. بااینحال، مسیر توسعه تولید هرگز متوقف نشده است.
برای صنعتی که وظیفه آن تأمین یکی از حیاتیترین نیازهای کشور است، شاید بتوان گفت که مهمترین دستاورد حفظ جریان تولید، افزودن ظرفیتهای جدید و توان ایستادگی و بازگشت در برابر اختلالهاست؛ دستاوردی که نشان میدهد ظرفیت فنی و عملیاتی صنعت نفت، حتی در دورهای پر از فشار و محدودیت، همچنان یکی از پشتوانههای مهم اقتصاد و امنیت انرژی کشور است.
