به گزارش پایگاه خبری خبرآنی، توضیحات روابط عمومی شرکت ملی نفت ایران به شرح زیر است:
اظهارات مطرحشده درباره اینکه «بیکیفیتترین نفت تولیدی کشور» به پالایشگاهها تحویل داده میشود و نفتی که مشتری ندارد و امکان صادرات آن فراهم نیست، با واقعیتهای موجود در فرایند تحویل و مبادله نفت خام کشور همخوانی ندارد و نیازمند ارائه مستندات دقیق و قابل راستیآزمایی است.
صنعت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی بهعنوان بازوی اجرایی تأمین انرژی، نقشی کلیدی در اقتصاد کشور دارد؛ بااینحال، اظهارات اخیر برخی مسئولان انجمن کارفرمایی صنعت پالایش مبنی بر تحویل نفت خام بیکیفیت و اصطلاحاً «فاقد مشتری» به پالایشگاهها، موجی از ابهامها و پرسشهای جدی را در محافل کارشناسی به همراه داشته است.
صادرات نفت با همان مشخصات؛ پاسخ به ادعای «نفت فاقد مشتری»
نکته اساسی و انکارناپذیر این است که نفت خام تحویلی به پالایشگاههای داخلی، همان سبد و مشخصات نفت خام صادراتی کشور است که در بازارهای بینالمللی و در شرایط سخت تحریمی، خریداران مشخص خود را دارد. بنابراین، طرح ادعای «نفت فاقد مشتری» یا بیکیفیتخواندن خوراک داخلی، بدون ارائه مستندات فنی و تجاری، فاقد مبنای کارشناسی است.
اینگونه مواضع نسنجیده در عمل میتواند به تخریب وجهه و زیر سؤال بردن کیفیت نفت صادراتی ایران در بازارهای جهانی منجر شود؛ موضوعی که از منظر منافع ملی، امنیت اقتصادی و صیانت از بیتالمال قابل اغماض نیست.
وجود مرجع نظارتی کیفیت نفت خام؛ فرایند تحویل براساس مشخصات رسمی انجام میشود
نکته مهم دیگر آن است که تعیین، کنترل و تأیید مشخصات کمی و کیفی نفت خام تحویلی به پالایشگاهها، تابع سازوکارهای رسمی و نظارتی وزارت نفت است. اداره کل نظارت بر صادرات و مبادلات مواد نفتی بهعنوان مرجع حاکمیتی ذیربط، بر فرایند اندازهگیری، نمونهبرداری، بررسی و ثبت مشخصات کمی و کیفی نفت خام نظارت دارد و تسویهحسابهای مالی نیز براساس مقادیر و مشخصات کیفی تأییدشده و جداول ابلاغی انجام میشود.
بر این اساس، چنانچه ادعایی مبنی بر انحراف کیفیت نفت خام تحویلی از مشخصات مصوب و قراردادی مطرح است، انتظار میرود مستندات مربوط به محموله، تاریخ تحویل، شاخص مورد اختلاف، نتایج آزمایشگاهی و گزارش مرجع رسمی نظارت ارائه شود. صرف طرح ادعای کلی درباره «بیکیفیتی نفت» نمیتواند جایگزین فرایندهای رسمی کنترل و تأیید کیفیت شود.
کیفیت فرآورده نهایی؛ ضرورت تفکیک کیفیت خوراک از توان فرایندی پالایشگاه
از سوی دیگر، باید میان کیفیت نفت خام ورودی و توان پالایشگاه در تبدیل آن به فرآوردههای با استانداردهای روز تفکیک قائل شد. کیفیت نهایی بنزین و سایر فرآوردههای پالایشگاهی فقط تابع مشخصات نفت خام نیست و به عواملی همچون ساختار فرایندی پالایشگاه، وجود واحدهای تصفیه و گوگردزدایی، واحدهای تبدیل، وضعیت تجهیزات، نوع و عمر کاتالیستها و میزان نوسازی و بهروزرسانی فناوری نیز وابسته است.
روابط مالی و ادعای «پنالتی افت کیفیت»
روابط مالی و طرح مباحثی همچون «پنالتی افت کیفیت» نیز نباید به ابزاری برای امتیازگیری تبدیل شود. وزارت نفت بهعنوان نماینده حاکمیت، با تکیه بر نظارتهای آزمایشگاهی، مشخصات قراردادی و جداول استاندارد، از حقوق عمومی صیانت میکند و اجازه نخواهد داد سازوکارهای مالی بدون اتکا به مستندات فنی و اندازهگیریهای رسمی، سبب تضییع منابع عمومی شود.
بنابراین، طرح چنین ادعاهایی بدون ارائه مستندات معتبر، میتواند مصداق فرافکنی و انتقال مسئولیت از حوزه فرایند و توسعه پالایشگاه به حوزه خوراک باشد.
در این میان، مواضع اخیر یکی از اعضای انجمن بهعنوان نماینده انجمن کارفرمایی نیز پرسشها و ابهامهای عمیقی ایجاد کرده است. سوابق مدیریتی نامبرده در مجموعه پالایش و پخش نشان میدهد که در دوره حضور در مسئولیتهای پیشین، چنین اعتراضها و ادعاهایی به این صراحت مطرح نبوده است. این تغییر رویکرد، ضرورت بررسی دقیقتر موضوع و ارائه مستندات را دوچندان میکند.
راهکار واقعی برای ارتقای کیفیت فرآوردههای کشور، نه فرافکنی درباره کیفیت نفت خام، بلکه نوسازی اصولی زیرساختهای پالایشی، ارتقای فرایندها، بهروزرسانی تجهیزات و کاتالیستها و سرمایهگذاری برای افزایش کیفیت فرآوردههای نهایی است.
اختلافات کارشناسی صنعت نفت باید براساس سند، عدد، آزمایش و نظر مراجع رسمی حلوفصل شود؛ زیرا نفت خام ایران یک سرمایه ملی است و صیانت از اعتبار و کیفیت آن در بازارهای داخلی و جهانی، مسئولیتی مشترک و غیرقابل چشمپوشی است.
