به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری خبر آنی، تحرکات قلدرانه رژیم صهیونیستی اسرائیل در سوریه، یک بار دیگر دردسرساز شد. رژیم اسرائیل، این بار به شکل جدی به پایگاه هوایی ابوظهور در استان ادلب حمله کرد. اگر چه این پایگاه بیش از یک دهه غیرفعال بوده، اما رژیم اسرائیل، احتمال ترمیم و بازسازی آن را به عنوان تهدید تلقی کرده است.
در حمله هوایی جنگندههای رژیم، باند پرواز و بخشهایی از تأسیسات آسیب دید و با توجه به نزدیکی پایگاه به مرز ترکیه، این حمله دلیل تازهای برای نگرانی مقامات سیاسی – امنیتی آنکارا است. رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه در تماس تلفنی با دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا، از او خواسته که مانع از ادامه تحرکات نتانیاهو شود.
رسانههای صهیونیستی اعلام کردهاند که بازدید دو هیات نظامی و فنی ترکیه از این پایگاه قدیمی در هفتههای اخیر و احتمال توافق مشترک دمشق – آنکارا برای بازسازی پایگاه، دلیل اصلی این حمله هوایی بوده است.
به این ترتیب، رژیم اسرائیل، چنین پیامی صادر میکند: جلوگیری از استقرار احتمالی نیروهای ترکیه در این پایگاه، یک هدف راهبردی و مهم است. پایگاه ابوظهور در منطقه ادلب، تقریباً 70 کیلومتری مرز ترکیه واقع شده است. وزارت امور خارجه ترکیه با صدور یک بیانیه حمله به ابوظهور را به شدت محکوم کرد.
در این بیانیه آمده، حمله اسرائیل، تمامیت ارضی و حاکمیت سوریه را نقض کرده و از جامعه بینالملل میخواهیم موضع قاطعتری در برابر حملات اسرائیل به سوریه اتخاذ کند.
همچنین اسعد حسن شیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، نیز این حمله را یک تحریک غیرقابل توجیه و نقض حاکمیت سوریه توصیف کرد.
پایگاه تحلیلی خبری یتکین ریپورت ترکیه به این اشاره کرده که «مقامات سیاسی آنکارا، تهدیدهای بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل و یسرائیل کاتز وزیر امنیت ملی را از یاد نبردهاند که هر دو آنها گفته بودند: ترکیه پس از ایران، هدف بعدی ما خواهد بود. این نکته نیز اهمیت دارد که بر اساس ارزیابیهای آنکارا، نتانیاهو حملات خود به فلسطینیها را بیشتر افزایش خواهد داد تا از شکست در انتخابات عمومی 27 اکتبر جلوگیری کند. انتخابات اسرائیل تنها یک هفته قبل از انتخابات میاندورهای 3 نوامبر ایالات متحده است که برای ترامپ اهمیت حیاتی دارد».
یتکین ریپورت ترکیه در ادامه نوشته «ترامپ میخواهد هر چه سریعتر به جنگ با ایران پایان دهد، اما رسیدن به توافق با ایران به دلیل خواستههای مداوم اسرائیل به طور فزایندهای غیرممکن میشود. ترامپ که با پیروی از نتانیاهو وارد جنگ با ایران شد، بین نیازهای خود قبل از انتخابات ایالات متحده و نیازهای لابی صهیونیستی قبل از انتخابات اسرائیل گیر افتاده است. حالا سوال اینجاست: آیا اسرائیل کاری بیملاحظه انجام خواهد داد؟ بنابراین، درخواست از ترامپ برای متوقف کردن حملات اسرائیل، صرفاً یک بیانیه ملایم است. یادمان باشد، از زمان توافق آتشبس غزه در 10 اکتبر 2025 که ترکیه نیز آن را تضمین کرده، 1265 فلسطینی در نتیجه حملات اسرائیل کشته شدهاند. آیا نتانیاهو علاوه بر حملاتش به فلسطینیها، حملات خود به سوریه و لبنان را نیز برای پیروزی در انتخابات اسرائیل تشدید خواهد کرد؟ اگر چه اردوغان پیامهایی ارسال کرده و خواهان کنترل نتانیاهو شده، اما احتمال اینکه ترامپ گامهای مؤثری علیه خواستههای نتانیاهو بردارد، به دلیل لابی قدرتمند اسرائیل در واشنگتن، خیلی زیاد نیست».
چه کسی، چه توافقی را نقض کرد؟
هم مقامات دمشق و هم مقامات آنکارا، به این موضوع اعتراض دارند که رژیم صهونیستی اسرائیل با حمله به پایگاه ادلب، عملاً زیر میز توافق امنیتی زده است. ولی از دیگر سو، دفتر بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی ادعا کرده که دمشق با اجازه دادن به استقرار نیروهای ترکیه در این پایگاه، در آستانه نقض «وضعیت موجود امنیتی» مورد توافق با اسرائیل بوده و تل آویو قبلاً درباره این مساله، به سوریه هشدار داده بود.
به عبارتی روشن، صهیونیستها با انجام یک حمله پیشدستانه، این ادعا را مطرح کردهاند که قبلاً، حضور نظامی ترکیه در سوریه را به عنوان خط قرمز خود تعریف کرده و این موضوع را به اطلاع اعضای تیم مذاکرهکننده دولت احمد الشرع رساندهاند. به این ترتیب، به روشنی میتوان گفت: این حمله در اصل فقط حمله به سوریه نیست بلکه یک پیام مستقیم به ترکیه هست.
نکته مهم درباره ادعاهای رژیم اسرائیل این است که قبلاً مذاکرات اولیه برای جلوگیری از تنش و تلاش برای عادیسازی روابط سوریه و رژیم، با تشویق آنکارا انجام شده بود و در جریان چندین دیدار و مذاکره در باکوی جمهوری آذربایجان، پاریس و لندن، گفتگوهای مفصلی صورت گرفت که اگر چه موجب کاهش تحرکات رژیم اسرائیل در پرونده دروزی های سوریه شد اما هیچ نوع تضمین دفاعی و امنیتی خاصی به دنبال نداشته و حالا یک بار دیگر اثبات شد که رژیم، یک تهدید جدی علیه سوریه است.
ترکیه خبر نداشت
یکی از مهمترین ابعاد مربوط به تنش اخیر بین سوریه، رژیم اسرائیل و ترکیه، موضوعاتی بود که در سخنان تام باراک مورد اشاره قرار گرفت. تام باراک سفیر آمریکا در ترکیه و نماینده ویژه ترامپ در چندین پرونده منطقهای از جمله عراق، سوریه و لبنان، در توضیحات خود به این مسائل اشاره کرد:
1.قبل از پرواز و حمله جنگندههای اسرائیلی به ادلب، هیچ هشداری به ترکیه و سوریه داده نشده بود.
2.مرکز پدافند هوایی ترکیه خیلی زود متوجه حرکت هواپیماهای جنگنده اسرائیلی شد و اگر مقامات ترکیه خونسرد و خویشتندار نبودند میتوانستند خیلی زود واکنش نشان دهند.
3.لازم است یک مکانیسم هماهنگی بین اسرائیل، ترکیه و سوریه شکل بگیرد.
حالا مرز حساس ترکیه و سوریه با چنین واقعیتی روبروست: تلاشهای احمد الشرع برای عادیسازی روابط با رژیم اسرائیل و کاستن از تهدیدات قلدرانه رژیم به نتیجه نرسیده و نتانیاهو با این حمله، میخواست به آنکارا نشان دهد که حضور نظامی ترکیه در سوریه برای اسرائیل خط قرمز است.
با این حال، تام باراک نماینده ویژه ترامپ، نهایتاً پیشنهادمی دهد که یک مکانیسم انتقال پیام برقرار شود و ترکیه و سوریه به سمت تنش و واکنش نروند. آن هم در شرایطی که ما در سوریه، با دو تابلوی متفاوت از رقابتهای ترکیه و رژیم صهیونیستی روبرو هستیم.
در یکی شاهد تحرکات و اقدامات کشوری به نام ترکیه هستیم که صرفاً به نفوذ سیاسی و اطلاعاتی در سوریه راضی نیست و میخواهد از بازسازی ارتش و نهادهای اطلاعاتی و انتظامی گرفته تا صنایع دفاعی و بازار مصرف و حوزه های انرژی و عمرانی و پیمانکاری همه چیز را تحت کنترل خود بگیرد.
در سوی دیگر، رژیم صهیونیستی، علاوه بر آن که به اشغال چند منطقه حساس سوریه ادامه میدهد، به دنبال آن است که سوریه دارای یک ساختار دفاعی ضعیف باشد و هیچ قدرت نظامی بزرگ و متوسطی در سوریه حضور نداشته باشد.
این همان نکتهای است که قبلاً، روزنامه نگار ترکیهای یعنی خانم آسلی آیدین تاش باش در گزارشی در شورای روابط خارجی اروپا (ECFR) به آن اشاره کرده و در ژوئن 2025 نوشته بود که پس از سقوط اسد، ترکیه و اسرائیل بر سر آینده سوریه وارد یک رقابت فزاینده شدهاند.
به باور تاش باش «آنکارا میخواهد سوریهای یکپارچه و باثبات و تحت نفوذ ترکیه شکل بگیرد؛ در حالی که اسرائیل نسبت به افزایش قدرت سوریه و نفوذ ترکیه در این کشور نگران است».
همه اینها در حالی است که سوریه برای ترکیه فقط یک کشور همسایه نیست. از دید استراتژی، سوریه برای آنکارا تبدیل شده به عمق استراتژیک جنوبی، پرونده مرتبط با کردها، بازگشت پناهندگان، بازار بازسازی، مسیر تجاری، امنیت مرزی، نفوذ منطقهای و جایی برای افزایش جایگاه ژئوپلیتیک ترکیه.
در نتیجه ترکیه نمیتواند به اسرائیل اجازه دهد هر زمان که خواست زیرساخت نظامی سوریه را نابود کند.
میتوان چنین پیشبینی کرد که رئیس جمهور سوریه یعنی احمد الشرع نیز قبلاً به توصیه آنکارا، به الجزیره گفته بود که سوریه به دنبال توافق امنیتی با اسرائیل است.
او حتی گفته بود این توافق میتواند راه را برای صلح جامعتر باز کند، مشروط بر اینکه حقوق سوریه درباره جولان کنار گذاشته نشود. با این حال، تا اینجای کار هم دمشق و هم آنکارا، در رویارویی با رژیم اسرائیل، جانبِ مماشات و احتیاط را گرفتهاند و به وضوح می توان دید که دروازه پیمان دفاعی مکه نیز به روی مصر باز است، اما نمیتواند شامل سوریه شود و قرار نیست ماهیتی ضداسرائیلی پیدا کند.
انتهای پیام/
