چین در واکنش به اقدامات مقامهای ژاپنی در معبد یاسوکانی، بار دیگر اعتراض شدید خود را به توکیو اعلام کرد؛ اقدامی که در شرایط افزایش تنش میان دو کشور، میتواند بر روابط پکن و توکیو سایه سنگینتری بیندازد.
به گزارش سرویس بین الملل خبرآنی از پکن، چین در واکنش به اقدامات مقامهای ژاپنی در معبد یاسوکانی، بار دیگر اعتراض شدید خود را به توکیو اعلام کرد؛ اقدامی که در شرایط افزایش تنش میان دو کشور، میتواند بر روابط پکن و توکیو سایه سنگینتری بیندازد.
سخنگوی وزارت امور خارجه چین روز شنبه اعلام کرد: پکن بهشدت اقدامات اخیر مقامهای ژاپنی در ارتباط با معبد یاسوکانی را محکوم کرده و اعتراض رسمی خود را به طرف ژاپنی ابلاغ کرده است.
نخستوزیر ژاپن، سانائه تاکایچی، در سالروز تسلیم ژاپن در جنگ جهانی دوم، به این معبد نذری و پیشکش آیینی ارسال کرد؛ هرچند شخصاً از یاسوکانی بازدید نکرد. در همین حال، چند عضو کابینه ژاپن از جمله وزیر دفاع این کشور در مراسمی در این معبد حضور یافتند.
معبد یاسوکانی در مرکز توکیو قرار دارد و در سال ۱۸۶۹ تأسیس شد. این مکان در آیین شینتو به یاد حدود دو میلیون و ۴۶۰ هزار نفر از نظامیان و افرادی که در جنگهای ژاپن جان باختهاند اختصاص دارد. اما مسئله اصلی برای کشورهای همسایه ژاپن، بهویژه چین و کره جنوبی، وجود نام و لوحه ۱۴ نفر از محکومان «جنایت جنگی درجه یک» در میان افراد تقدیسشده در این معبد است.
این ۱۴ نفر از رهبران و فرماندهان ژاپنی بودند که پس از جنگ جهانی دوم در دادگاه نظامی بینالمللی خاور دور محاکمه شدند. از میان آنها هفت نفر، از جمله هیدکی توجو، نخستوزیر زمان جنگ ژاپن، به اعدام محکوم شدند.
از نگاه چین، حضور این افراد در یاسوکانی به این معناست که این معبد صرفاً یک مکان مذهبی یا یادبود کشتهشدگان جنگ نیست، بلکه به نمادی از نظامیگری و تجاوز نظامی ژاپن در شرق آسیا تبدیل شده است. پکن بهویژه تأکید دارد که بسیاری از این افراد در طراحی و اجرای جنگ ژاپن علیه چین نقش مستقیم داشتهاند. به همین دلیل، هرگاه نخستوزیر یا وزیران ژاپن از یاسوکانی بازدید میکنند، این اقدام در چین بهعنوان نشانهای از بیاعتنایی به جنایات دوران جنگ و تلاش برای عادیسازی گذشته نظامی ژاپن تلقی میشود.
اهمیت این موضوع امسال بیشتر شده است؛ چرا که روابط چین و ژاپن در ماههای اخیر نیز با مجموعهای از اختلافات سیاسی و امنیتی متشنج شده است.
اختلاف بر سر جزایر مورد مناقشه سنکاکو، که چین آنها را دیائویو مینامد، یکی از نقاط اصلی تنش است. در هفتههای گذشته نیز رویارویی و فعالیت کشتیهای گارد ساحلی دو کشور در اطراف این جزایر ادامه داشته است.
از سوی دیگر، مواضع ژاپن درباره تایوان و افزایش همکاریهای امنیتی و نظامی این کشور با آمریکا، نگرانیهای پکن را بیشتر کرده است. در مقابل، ژاپن نیز فعالیتهای نظامی و دریایی چین در اطراف جزایر مورد مناقشه و در نزدیکی آبهای ژاپن را تهدیدی برای امنیت خود میداند.
در چنین شرایطی، معبد یاسوکانی فراتر از یک موضوع مذهبی یا تاریخی، به یکی از نمادهای اختلافات عمیق سیاسی میان چین و ژاپن تبدیل شده است؛ اختلافی که ریشه در گذشته جنگی دو کشور دارد، اما اکنون با مناقشههای ارضی، تایوان و رقابتهای امنیتی در شرق آسیا گره خورده است.
به این ترتیب، اعتراض امروز پکن را میتوان نشانهای دیگر از شکنندگی روابط چین و ژاپن دانست؛ روابطی که همزمان با رقابت فزاینده دو قدرت در شرق آسیا، همچنان تحت تأثیر زخمهای تاریخی و اختلافات امنیتی قرار دارد.
