به گزارش خبرنگار اجتماعی پایگاه خبری خبرآنی، هر روز هزاران بیمار، از مصدومان حوادث و بیماران نیازمند جراحیهای پیچیده گرفته تا مبتلایان به سرطان، تالاسمی، هموفیلی و دیگر بیماریهای خونی، حیات خود را مدیون زنجیرهای هستند که از اهدای داوطلبانه خون آغاز میشود و با انتقال ایمن فرآوردههای خونی به مراکز درمانی ادامه مییابد.
با وجود نقش حیاتی این فرآیند در نظام سلامت، شاید کمتر کسی بداند که نظام انتقال خون ایران برای رسیدن به جایگاه امروز، مسیری طولانی و پر فراز و نشیب را پشت سر گذاشته است؛ مسیری که از سالهایی آغاز شد که نه اهدای خون در میان مردم فرهنگسازی شده بود، نه ساختار واحدی برای تأمین خون وجود داشت و نه نظارتهای علمی و استانداردهای امروزی بر فرآیند انتقال خون حاکم بود.
در دهههای ابتدایی شکلگیری طب انتقال خون در ایران، تهیه خون مورد نیاز بیماران بیش از آن که بر یک نظام منسجم استوار باشد، به تلاش پزشکان و امکانات محدود مراکز درمانی وابسته بود. در آن سالها، آشنایی عمومی با اهمیت اهدای خون بسیار اندک بود و متقاعد کردن افراد برای اهدای خون کار آسانی به شمار نمیرفت. با افزایش نیاز بیمارستانها به خون، نبود یک متولی واحد و کمبود اهداکنندگان داوطلب، زمینه را برای شکلگیری دلالان و بنگاههایی فراهم کرد که خون را از افراد در ازای پرداخت پول خریداری و با قیمتهای بالاتر به مراکز درمانی عرضه میکردند؛ روندی که علاوه بر ایجاد بازار سوداگرانه، مخاطرات جدی برای سلامت خون و بیماران به همراه داشت، زیرا نظارت علمی و کنترلهای لازم بر کیفیت خونهای جمعآوریشده وجود نداشت.
همین چالشها ضرورت ایجاد ساختاری متمرکز برای مدیریت نظام انتقال خون کشور را بیش از پیش آشکار کرد. در نهایت، با تأسیس سازمان انتقال خون ایران در مردادماه سال 1353، فصل تازهای در نظام سلامت کشور آغاز شد. تشکیل این سازمان، ضمن پایان دادن به فعالیت واسطهها و ساماندهی فرآیند تأمین خون، زمینه را برای استقرار استانداردهای علمی، توسعه زیرساختهای آزمایشگاهی، افزایش ایمنی خون و فرهنگسازی در زمینه اهدای داوطلبانه فراهم کرد. هرچند در سالهای ابتدایی، تأمین خون همچنان بر پایه «اهدای جایگزین» از سوی بستگان و آشنایان بیماران انجام میشد، اما این روند نیز به تدریج جای خود را به نظام اهدای داوطلبانه داد.
پیروزی انقلاب اسلامی و پس از آن دوران دفاع مقدس نیز نقطه عطف دیگری در تاریخ انتقال خون ایران بود. حضور گسترده مردم برای اهدای خون به مجروحان، علاوه بر تأمین نیازهای درمانی آن دوران، فرهنگ نوعدوستی و مسئولیتپذیری اجتماعی را در زمینه اهدای خون بیش از پیش در جامعه نهادینه کرد؛ فرهنگی که طی سالهای بعد با گسترش آگاهی عمومی و توسعه خدمات سازمان انتقال خون، به یکی از سرمایههای اجتماعی کشور تبدیل شد.
امروز، پس از گذشت بیش از پنج دهه از تأسیس سازمان انتقال خون ایران، کشور به جایگاهی رسیده است که تمامی خون مورد نیاز بیماران از طریق اهداکنندگان کاملاً داوطلب و بدون هیچگونه چشمداشت مالی تأمین میشود؛ دستاوردی که تنها تعداد محدودی از کشورهای جهان به آن دست یافتهاند.
اهدای خون 100 درصد داوطلبانه و بدون چشمداشت مالی مردم
احمد قرهباغیان، مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران در گفتوگو با خبرنگار اجتماعی پایگاه خبری خبرآنی، به مناسبت سالروز ملی اهدای خون درباره وضعیت طب انتقال خون ایران در منطقه اظهار کرد: رتبه ایران در انتقال خون در منطقه بهترین رتبه است؛ سازمان انتقال خون دو سرمایه اجتماعی بسیار ارزشمند دارد که در این جنگ رمضان نیز بهخوبی خود را نشان دادند. نخست، اهداکنندگان خون که با حضور و مشارکت خود در کنار سازمان انتقال خون بودند و دوم، کارکنان این سازمان که در تمام این مدت در کنار مردم حضور داشتند تا بتوانند خون را از داوطلبان دریافت کنند، آزمایشهای لازم را انجام دهند، فرآوردههای خونی را تهیه کرده و در اختیار مراکز درمانی قرار دهند.
.
وی افزود: ما جزو معدود کشورهای دنیا هستیم که توانستهایم به اهدای 100 درصد داوطلبانه و بدون هیچگونه چشمداشت مادی دست پیدا کنیم. این موضوع نشاندهنده فرهنگ بالای مردم کشورمان در زمینه اهدای خون است.
تأمین سالانه 2.5 میلیون واحد خون برای بیماران کشور
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران گفت: در حال حاضر سالانه حدود 2.5 میلیون واحد خون تهیه میکنیم، از هر واحد خون، حداقل دو تا سه فرآورده خونی تولید میشود که در اختیار مراکز درمانی قرار میگیرد.
بیماران تالاسمی بیشترین مصرفکنندگان خون در کشور
قره باغیان درباره گروههای مصرفکننده خون و فرآوردههای خونی در کشور بیان کرد: بیشترین مصرفکنندگان خون در کشور، پس از بیماران تالاسمی، بیمارانی هستند که تحت اعمال جراحی، بهویژه جراحیهای پیشرفته قرار میگیرند. همچنین بیماران مبتلا به انواع بیماریهای خونی و سرطان نیز از مهمترین دریافتکنندگان فرآوردههای خونی هستند؛ همانگونه که در سایر کشورهای دنیا نیز این گروهها بیشترین نیاز را به خون و فرآوردههای آن دارند.
بررسی سلامت خونهای اهدایی به 2 روش
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران درمورد سلامت خونهایی اهدایی تصریح کرد: یکی از مهمترین اقداماتی که سازمان انتقال خون طی چند سال اخیر انجام داده، استفاده از تستهای مولکولی برای افزایش ایمنی خونهای اهدایی بوده است. در حال حاضر، خونهای اهدایی بهطور همزمان با دو روش موازی مورد آزمایش قرار میگیرند؛ یک روش، آزمایشهای سرولوژی و روش دیگر، آزمایشهای مولکولی است که دقت بیشتری دارد. این اقدام باعث میشود خونها با بالاترین سطح دقت بررسی شوند و اطمینان حاصل کنیم که فرآوردههای خونی از حداکثر سلامت و استانداردهای ملی و بینالمللی انتقال خون برخوردار هستند.
بخشی از پلاسمای اهدایی برای تهیه دارو به خارج از کشور میرود
قره باغیان درباره تولید داروهای مشتق از پلاسما نیز گفت: در حوزه پلاسما نیز، ماده اولیه مورد نیاز برای تولید برخی داروهای خاص از طریق پلاسمای اهدایی تأمین و در اختیار پالایشگرهای داخلی و همچنین پالایشگرهای خارجی قرار میگیرد. پس از فرآوری، داروهای تولیدشده به کشور بازمیگردد و بخشی از نیاز بیماران از طریق همین پلاسمای اهدایی داوطلبان تأمین میشود.
انتهای پیام/
