به گزارش خبرنگار اجتماعی پایگاه خبری خبرآنی، در حالی که آموزشوپرورش در سالهای اخیر بر برگزاری عادلانه امتحانات نهایی و ایجاد فرصت برابر برای همه دانشآموزان تأکید دارد، روایتهای یک معلم و دو دانشآموز نابینا از مجتمع آموزشی شهید محبی تهران، تصویری متفاوت از وضعیت آزمونهای نهایی دانشآموزان دارای آسیب بینایی و همچنین وضعیت آموزشی ارائه میدهد؛ روایتهایی از تأخیر در تحویل سوالات بریل، ناقص بودن برگههای امتحانی، کمبود امکانات، منشیهای فاقد تسلط کافی و کتابهای درسی که گاه ماهها پس از آغاز سال تحصیلی به دست دانشآموزان میرسند.
بررسیهای خبرنگار خبرآنی نشان میدهد بخشی از این مشکلات سالهاست تکرار میشود و امسال نیز همزمان با برگزاری امتحانات نهایی پایه یازدهم و دوازدهم، دوباره خود را نشان داده است.
40 دقیقه از امتحان گذشته بود که تازه سوالات بریل آماده شد
یکی از دبیران باسابقه مدارس نابینایان که سالها در دوره دوم متوسطه تدریس کرده است، درباره مشکلات امسال امتحانات نهایی به خبرآنی میگوید:
مشکل اصلی این است که سوالات همه درسها به خط بریل تهیه نمیشود. امسال هم فایل سوالات با تأخیر ارسال شد و تازه با زحمت فراوان توانستیم آن را باز کنیم و چاپ بگیریم. زمانی که سوالات آماده شد، حدود 40 تا 50 دقیقه از آغاز امتحان گذشته بود و دانشآموزان عملاً امتحان را شروع کرده بودند.
به گفته این معلم، مشکل تنها به امتحانات محدود نمیشود و ناهماهنگی میان بخشهای مختلف آموزشوپرورش سالهاست دانشآموزان نابینا را با چالش روبهرو کرده است.
وی میگوید: «کتابهای بریل هم در بسیاری از سالها دیر به دست دانشآموزان میرسید یا ناقص چاپ میشد. گاهی فصل جدید را باید تدریس میکردیم اما هنوز کتاب آن به مدرسه نرسیده بود.»
این معلم همچنین از کمبود نیروی متخصص گلایه دارد و معتقد است برخی معلمان بدون آموزش کافی وارد مدارس نابینایان میشوند.
به گفته وی، کارورزی دانشجو-معلمان در بسیاری موارد به شکل صوری انجام میشود و همین مسئله باعث میشود معلمان تازهکار هنگام ورود به کلاس با مشکلات جدی مواجه شوند.
وی همچنین یکی از ابهامات مطرحشده درباره امتحانات نهایی را رد میکند و میگوید انتخاب بین استفاده از سوالات بریل یا منشی، برخلاف آنچه گاهی عنوان میشود، در اختیار دانشآموز نیست و این تصمیم توسط حوزه امتحانی گرفته میشود.
فقط نیمی از سوالات امتحان زبان بریل بود
روایت دانشآموزان نیز از آنچه در حوزههای امتحانی رخ داده، تفاوت چندانی با گفتههای معلم ندارد.یکی از دانشآموزان نابینای مجتمع آموزشی شهید محبی به خبرآنی میگوید:
امروز امتحان زبان داشتیم. بخشی از سوالات را به خط بریل داده بودند اما کامل نبود. برگه چهار صفحه بود و فقط بخشی از آن چاپ شده بود و بقیه سوالات را منشی برایمان میخواند.
وی میگوید امتحان عربی حتی شرایط سختتری داشته است:در امتحان عربی اصلاً سوالات بریل نداشتیم. در واقع از چهار امتحانی که برگزار شده، فقط امروز بخشی از سوالات به خط بریل در اختیارمان قرار گرفت.
این دانشآموز یکی دیگر از مشکلات مهم را کیفیت منشیهای امتحان میداند.به گفته وی ، اشتباه در خواندن اسامی یا تلفظ واژههای عربی میتواند مفهوم سؤال را کاملاً تغییر دهد.
وی میگوید: «در امتحان تاریخ، نام "یعقوب لیث صفاری" را اشتباه خواندند. در عربی هم اگر یک حرکت یا حرف اشتباه خوانده شود، معنی سؤال عوض میشود.»
این دانشآموز پیشنهاد میدهد آموزشوپرورش استثنایی برای منشیهای امتحانات، دفترچه راهنما یا آموزش تخصصی پیشبینی کند تا با ساختار سوالات هر درس آشنا شوند.
12 دانشآموز و 12 منشی در یک اتاق تمرکز را از بین میبرد
دانشآموز دیگری از پایه یازدهم نیز از زاویهای دیگر به مشکلات امتحانات اشاره میکند.وی میگوید تاکنون سه امتحان نهایی را پشت سر گذاشته و هیچکدام به طور کامل با سوالات بریل برگزار نشده است.
به گفته این دانشآموز، علاوه بر نبود سوالات بریل، شرایط حوزه امتحانی نیز تمرکز دانشآموزان را برهم میزند.وی توضیح میدهد
در یک اتاق حدود 10 تا 12 دانشآموز نابینا همراه با منشیهایشان همزمان امتحان میدهند. هر منشی مشغول خواندن سوالات برای دانشآموز خودش است و همین موضوع سر و صدای زیادی ایجاد میکند و تمرکز را از بین میبرد.
وی همچنین میگوید بسیاری از منشیها تسلط کافی بر درسهایی مانند عربی و زبان انگلیسی ندارند و همین موضوع احتمال اشتباه در انتقال سوال را افزایش میدهد.
این دانشآموز از تأخیر در دریافت کتابهای بریل نیز گلایه دارد و میگوید کتابهای درسی امسال با وجود آغاز سال تحصیلی، دیر به دست دانشآموزان رسیده است.
دستورالعمل چه میگوید؟
بر اساس دستورالعمل برگزاری امتحانات نهایی، برای دانشآموزان دارای آسیب بینایی شدید، مراکز آزمون موظفاند امکانات و تسهیلات لازم از جمله استفاده از منشی و در استانهایی که امکانات فراهم باشد، سوالات بریل را در اختیار داوطلبان قرار دهند. همچنین استفاده از سوالات بریل منوط به آمادگی و تجهیزات سازمان آموزشوپرورش استثنایی و معرفی استانهای مجری است.
خبرنگار خبرآنی برای دریافت توضیح درباره تأخیر در آمادهسازی سوالات بریل، ناقص بودن برخی برگههای امتحانی و نحوه انتخاب منشیها، موضوع را از سازمان آموزشوپرورش استثنایی و مسئولان مربوط پیگیری کرده است.
سالار عقیلی نماینده سازمان آموزشوپرورش استثنایی در گفتوگو با خبرآنی اظهار کرد: برای 257 دانشآموز دارای آسیب بینایی پایههای یازدهم و دوازدهم رشته علوم انسانی که در امتحانات نهایی شرکت میکنند، هماهنگی لازم با مرکز سنجش و ارزشیابی وزارت آموزشوپرورش انجام شده تا سوالات مورد نیاز به صورت بریل آماده شود.
وی افزود: سازمان آموزشوپرورش استثنایی نیروی متخصص و تجهیزات لازم را در اختیار مراکز مربوطه قرار داده و برای تمامی دانشآموزان دارای آسیب بینایی، منشی در نظر گرفته شده است.
عقیلی با اشاره به تعداد دانشآموزانی که درخواست دریافت سوالات بریل داشتند، گفت: از میان این دانشآموزان، 110 نفر تمایل داشتند سوالات امتحانی را به صورت بریل دریافت کنند که این موضوع برای آنان فراهم شده است.
وی ادامه داد: در پایه یازدهم که 6 عنوان درس هماهنگ برگزار میشود، سوالات دو درس عربی و زبان انگلیسی به خط بریل تبدیل شده و در پایه دوازدهم نیز از میان 11 عنوان درس امتحان هماهنگ، سوالات 6 درس شامل جغرافیا، ریاضی، آمار، عربی، زبان انگلیسی و فنون ادبی به صورت بریل آماده شده است.
نماینده سازمان آموزشوپرورش استثنایی با بیان اینکه حوزههای ویژه امتحانی برای این دانشآموزان در نظر گرفته شده است، تصریح کرد: در 6 استان شامل خراسان رضوی، فارس، اصفهان، البرز، هرمزگان و شهر تهران که تعداد دانشآموزان دارای آسیب بینایی بیشتر است، سوالات بریل تهیه شده و حوزه امتحانی اختصاصی برای این دانشآموزان دایر شده است.
وی تأکید کرد: هدف از این اقدامات، فراهم کردن شرایط برابر برای حضور دانشآموزان دارای آسیب بینایی در آزمونهای نهایی و کمک به سنجش دقیق توانمندیهای واقعی آنان است.
یک مطالبه قدیمی
آنچه معلمان و دانشآموزان نابینا روایت میکنند، صرفاً درخواست امکانات ویژه نیست؛ بلکه مطالبه اجرای همان اصل «فرصت برابر» در نظام آموزشی است.
اگر دانشآموزی به دلیل نرسیدن سوالات بریل، ضعف منشی در خواندن سوالات یا تأخیر در دریافت کتابهای درسی، نتواند توانایی واقعی خود را در امتحان نشان دهد، دیگر نمیتوان از برگزاری آزمونی برابر سخن گفت.
به نظر میرسد رفع این مشکلات، بیش از آنکه به امکانات پیچیده نیاز داشته باشد، مستلزم برنامهریزی دقیقتر، هماهنگی میان بخشهای مختلف آموزشوپرورش و توجه جدیتر به نیازهای دانشآموزان نابیناست؛ موضوعی که به گفته معلمان و دانشآموزان، سالهاست همچنان حلنشده باقی مانده است.
انتهای پیام/
